Toneel

DE GAMBAMANIAK
4-4-2008

DE GAMBAMANIAK

Op 6 april 2008 ging een Leiden een stuk in premiere, dat ook de titel 'Gambamaniak' had. En, nog vreemder, mijn naam stond daarbij als schrijver. Ik herkende er weinig in. Niet in de structuur, niet in de stijl, en de meeste mopjes kende ik ook al niet. Verantwoordelijke voor de theaterversie zijn Philip Curtis en Dirk Blom.  Mochten de recensies goed uitvallen, dan is dat geheel hun verdienste. Niet de mijne. Want gelooft u mij: zoiets zou ik onmogelijk kunnen schrijven.

Bijgaand eerst het origineel, en vervolgens wat het werd.  Ook best leuk, denk ik. Maar heel anders. Dat wel.

Met vriendelijke groet,

Justus van Oel

PHILIP ACHTER EEN TAFELTJE ALS DE GEKENDE  INLEIDER.

RALPH OPENT MET EEN MOOI STUKJE GAMBA.

MUZIEK

PHILIP KIJKT NAAR RALPH, EN WACHT TOT HIJ KLAAR IS.

ALS RALPH KLAAR IS LOOPT HIJ NAAR PHILIP TOE, GAMBA IN DE HAND, EN NEEMT PLAATS AAN HET INTERVIEWTAFELTJE.

RALPH BEGINT DIRECT DE GAMBA BIJ TE STEMMEN.

PHILIP:
Dames en heren, Ralph Rousseau, (APPLAUS) mijn naam is Philip Curtis en ik ga u er vanavond een beetje doorheen praten... dus dat is hem dan, de Viola da Gamba..  en niet in de concertzaal, maar in een heus theater...  dat was in het begin wel even wennen, zeker?

RALPH:
Absoluut, maar ook heel leerzaam.

PHILIP:
Het Vestzaktheater in Bergeijk. Eerste try-out. Jij komt met je Gamba het podium op, en wat gebeurde er toen..?

RALPH:
Bergeijk, zijn we daar geweest? Staat me even niet bij.. Zou kunnen, hoor..

PHILIP HEEFT TWEE HANDPOPJES.

EEN IS DUIDELIJK RALPH, DE ANDERE HIJZELF. OOK DE KLEDING MATCHT.

PHILIP SPEELT MET ENIG GENOEGEN EEN SCENETJE VOOR, MET DE POPPEN.

'PHILIP':
Dames en heren, Ralph Rousseau, (APPLAUS) mijn naam is Philip Curtis en ik ga u er vanavond een beetje doorheen praten...

'RALPH':
Philip, Philip, daar zitten allemaal mensen. Veel te dichtbij.

'PHILIP':
Ja, dit is een vestzaktheater.

'RALPH':
Maar die mensen ademen.

'PHILIP':
Dat mag ik hopen ja.

'RALPH':
Philip, adem is warme, vochtige lucht. Daar kunnen darmsnaren niet tegen. Dan blijf ik stemmen.

'PHILIP':
Ik vraag wel of ze even wegademen. Niet in de richting van de Gamba ademen, alstublieft. Dankuwel.

'RALPH': (kijkt omhoog)
Philip, daar zijn overal lampen...

PHILIP:
Ja, Ralph, anders zien ze ons niet...

'RALPH':
Maar die lampen zijn veel te heet. Daar gaan de mensen van zweten.

PHILIP:
Ja?

'RALPH':
Komt er nog meer vocht in mijn darmsnaren, dan kom ik aan spelen helemaal niet meer toe.

PHILIP:
Ik vraag wel of de lichten uitmogen. Mogen de lichten uit?

DE LICHTEN GAAN UIT.

'RALPH':
Ja, maar nu zien ze me niet!

DE LICHTEN GAAN WEER AAN.

RALPH:
O ja, Bergeijk ja... ik geeft toe: in het begin was het een beetje wennen, maar sinds we het maximum aantal toeschouwers op ( zaalbezetting ter plekke) hebben gezet, en ze zijn vanavond weer allemaal gekomen, heerlijk, sindsdien heeft Viola nauwelijks nog darmproblemen gehad. Brave meid. ( aai voor Viola)

PHILIP:
Ralph Rousseau, een man alleen met zijn Viola da Gamba...  solist op een bijna vergeten instrument.. Ralph,  jij en de viola da Gamba..een passie... ?

RALPH GAAT ZIJN GAMBA STEMMEN. INTERVIEW GAAT DOOR

RALPH:
We zijn dag en nacht samen, daar komt het wel op neer..  een absolute passie..

PHILIP:
En nu op theatertoernee... met jouw Viola aan je zijde...

RALPH:
Heerlijk.. en ook heerlijk dat jij er bent, Philip.

PHILIP:
Vorige week vrijdag waren wij geboekt in buurthuis ' De Berenkuil' in Vlaardingen, beschrijf even wat er gebeurde toen jij Viola tevoorschijn haalde en ging spelen...

RALPH:
Ze begonnen met bier te gooien.... kan je verwachten..

PHILIP:
Ja..   

RALPH:
Maar evenzogoed wel 150 jongeren die met de Gamba hebben kennisgemaakt..

PHILIP:
Ja.. 15 seconden...

RALPH:
Maar wel voor het eerst sinds 1823.. heb ik uitgezocht... de laatste Gambist die Vlaardingen bezocht was in 1823, Johannes Klopstauber...

PHILIP:
En als ik niet snel moppen was gaan tappen hadden 150 Vlaardingse jongeren  van jouw Gamba een leuk houten bootje gevouwen... afgelopen dinsdag,  De Nieuwe Negorije te Meppel..

RALPH:
Fantastisch...

PHILIP:
Twee toeschouwers..

RALPH:
Maar die hebben wel allebei na afloop een cd'tje gekocht... toch een score van 100%.....

PHILIP:
De dag daarop naar Kerkrade... niemand, afgelast...

RALPH:
Maar we zijn gewoon gaan spelen..

PHILIP:
In het winkelcentrum...

RALPH:
Honderden mensen in contact gebracht met de Viola, 34 euro opgehaald, is toch fantastisch.....

PHILIP:
Ralph, jij bent afgestudeerd in de theoretische natuurkunde, plasma-fysica.. niet echt een occasional flirt, maar dat werkterrein vond je toch niet boeiend genoeg?

RALPH:
Ik heb het wel afgemaakt, maar nu doe ik iets anders.

JAC:
Oftwel, de staat investeerde in jou enige honderdduizenden euro's, dure studie, in de hoop dat de natuurkundige Ralph Rousseau ook ons kleine kikkerlandje aan een kernfusiecentrale zou helpen of desnoods een atoombom, uiteraard alleen voor vredesmissies, en iedereen denkt: het is dik aan, tussen Ralph en de kleine deeltjes, en opeens ben je weg. Dahag, fysica.. 't is uit...

RALPH:
Nee, ik volg gewoon mijn hart, toen ik Viola ontdekte wist ik direct dat zij voor mij de enige ware was.

PHILIP: (onderbreekt)
Natuurkunde, dat is meer voor iets gemakzuchtige flierefluiters zoals Bohr, Einstein, Planck, Maxwell, Newton, Ohm, Watt, Ampere, Volta, je hebt zeg maar de komplete kosmos in je handen, en het electriciteitsnet, en je vindt het toch een beetje te beperkt.... een Ralph Rousseau kan zichzelf in het heelal toch niet volledig kwijt?

RALPH:
Nee, ik volgde gewoon mijn hart....
 
PHILIP:
Duidelijk. Vóór je Viola da Gamba ging spelen, speelde je gitaar in een heavy metalband..

RALPH:
Correct.

RALPH DOET ZIJN GAMBA DWARS, EN ZINGT ‘THE ELEMENT SONG’
MUZIEK

RALPH:
There’s antimony, arsenic, aluminum, selenium,
And hydrogen and oxygen and nitrogen and rhenium
And nickel, neodymium, neptunium, germanium,
And iron, americium, ruthenium, uranium,
Europium, zirconium, lutetium, vanadium
And lanthanum and osmium and astatine and radium
And gold, protactinium and indium and gallium
And iodine and thorium and thulium and thallium.
There’s yttrium, ytterbium, actinium, rubidium
And boron, gadolinium, niobium, iridium
And strontium and silicon and silver and samarium,
And bismuth, bromine, lithium, beryllium and barium.

PHILIP BROMT EEN BASLIJNTE MEE, TWEEDE STEMMETJE

RALPH & PHILIP:
There’s holmium and helium and hafnium and erbium
And phosphorous and francium and fluorine and terbium
And manganese and mercury, molybdinum, magnesium,
Dysprosium and scandium and cerium and cesium
And lead, praseodymium, platinum, plutonium,
Palladium, promethium, potassium, polonium,
Tantalum, technetium, titanium, tellurium,
And cadmium and calcium and chromium and curium.
There’s sulfur, californium and fermium, berkelium
And also mendelevium, einsteinium and nobelium
And argon, krypton, neon, radon, xenon, zinc and rhodium
And chlorine, cobalt, carbon, copper,
Tungsten, tin and sodium.
These are the only ones of which the news has come to Harvard,
And there may be many others but they haven’t been discovered.

PHILIP:
Dat was indrukwekkend, maar dat was geen heavy metal.

RALPH:
Dat was inderdaad geen heavy metal, maar alle zware metalen kwamen er wel in voor. Dat was het periodiek systeem der elementen, op muziek van Gilbert en Sullivan, de tekst is van Tom Lehrer, en dat heb ik ooit uit mijn hoofd geleerd toen ik nog natuurkunde studeerde, en dit is dan wat de belastingbetaler daaraan over heeft gehouden, ja, zo is het nou eenmaal. Moet ik nu sorry zeggen?

PHILIP:
Als het je oplucht, waarom niet?

RALPH:
Okay, sorry..

PHILIP:
Na de natuurkunde en de heavy metal ging je over op contrabas, je speelde onder andere met het Concertgebouworkest...

RALPH:
Inderdaad... 

PHILIP:
Een onvergetelijke ervaring, mag ik aannemen?

RALPH SPEELT DE OSTINATOTOON WAARMEE DE MATTHEAUS BEGINT

MUZIEK

RALPH:
Wat zal ik zeggen. Dit is dus het wereldberoemde openingskoor van de Matthaeuspassion, maar`dan vanuit het gezichtspunt van de contrabas.. 

SPEELT OSTINATOTOON

RALPH:
En nu doe ik dus realtime voor hoe lang het duurt voor je van Johan Sebastian Bach eindelijk een andere toon mag proberen..

RALPH BLIJFT OSTINATOTOON HERHALEN, INTUSSEN PRATEND:

RALPH:
Iedereen om je heen heeft van alles te doen, een spektakel van jewelste, en jij zit alleen maar te wachten: "wanneer mag ik eindelijk eens een andere toon.."

PHILIP:
Jaja….

RALPH:
Nog even wachten… en dan komt ie eindelijk, die andere toon, en dan ga je weer met alle contrabassen in de muzikale wachtkamer..

ANDERE OSTINATO-TOON

RALPH:
En dan móet je dus nog drie uur.. maar best heel bijzonder om gedaan te hebben.

PHILIP:
En toen zag je eindelijk het licht, en je dacht: ik ga voor de Gamba.

RALPH:
Inderdaad. Toen had ik het gevonden. Eindelijk.

PHILIP:
Ralph, het is je bekend dat er sinds ongeveer 200 jaar nooit meer iets voor de Viola da Gamba is geschreven?

RALPH:
Correct, de viola da gamba was, muzikaal gesproken, praktisch uitgestorven, vanwege de Franse Revolutie van 1796. Maar dat heeft natuurlijk één enorm voordeel.

PHILIP:
En dat voordeel ís?

RALPH:
Vrijwel alle muziek van na 1796 is nog nooit op een gamba gespeeld. Wat je ook doet, je bent altijd de eerste..

RALPH ZET 'I'M DREAMING OF A WHITE CHRISTMAS' IN.

RALPH:
Wereldpremière.

RALPH SPEELT EEN STUKJE VLOOIENMARS

RALPH:
Wereldpremière.

RALPH SPEELT DE TUNE VAN STUDIO SPORT

RALPH:
Drie wereldpremières op een rij, ik bedoel, wanneer maak je dat ooit nog mee?

PHILIP:
Toch nog even terug naar de Franse revolutie. Een keerpunt in de geschiedenis van de Viola da Gamba. Dat moment wilde ik even naar voren halen. Mag ik van jou de Marseillaise?

RALPH:
Nou ik ben er niet dol op, maar vooruit.

RALPH SPEELT DE MARSEILLAISE, MET VARIATIES.

MUZIEK

PHILIP:
1796. Revolutie in Frankrijk.Overal in het land werden in geplunderde kastelen Viola's da Gamba in elkaar getrapt en verbrand in open haarden. De woedende massa wilde niets meer weten van jullie soort, Viola, jullie roken naar parfum en verwennerijen, naar uitbuiting en potverteren, jullie hadden vanuit riante paleizen werkeloos toegezien hoe buiten, in de velden en in de pre-industriële sloppen, het volk werd onderdrukt door feodale heersers, die met hun eigen luie handjes niks anders deden dan af en toe een plukje of een strijkje. Dit was niet meer de tijd van de kamerconcertjes, niet meer de tijd voor pedante prinsen, muizige markiezen en bolbuikige baronnen, nee, kunst voor de massa, nu! We willen grote volle zalen en we willen decibels, geen fluisterende slappe gamba-darmen, wij willen strakke stalen snaren, hier het hoog, daar het laag en niet een beetje van allebei, structuur, duidelijkheid, helder en hard. Alors enfants de la Patrie, le jour de gloire est arrivé! En toen had je de keus, Viola. Ja hád een keus. Ga je mee, of niet? Pas je je aan, of ga je nu tweehonderd jaar zitten mokken? De céllo heeft zich aangepast... cello, cello, cello.... ja dat doet pijn he, maar pijn is goed.. pijn is heel goed... de cello had ook pijn, was ooit een prachtige viola, drie snaren weggedaan, overschakeld van darm op ijzer... lekker stoer ventje in het grote symphonische gebeuren.. had jij ook kunnen doen, maar jij wilde niet.. jij dacht: ik blijf gewoon lekker hangen, in mijn grote, boze gelijk... 200 jaar gingen voorbij, maar zie daar: daar kwam Ridder Ralph Rousseau op zijn witte paard, en zegt: Viola, schatje, het is aan, ik maak van jou een wereldster, platina platen, een tournee van hier tot Tokio, want ik ben Ralph Rousseau, De Vingervlugge Verlosser, de Ghandi van Groot-Gambastan, die komt eens even persoonlijk de geschiedenis terugdraaien, want ik, Ralph Rousseau , ik kan dat, ik heb heb eerst even geoefend met kernfusie en de Mattheus-Passion, maar nu schatje, nu is Ridder Ralph dan eindelijk klaar voor het grote werk... heel Nederland aan de Gamba!

RALPH:
Nou ja, mijn filosofie is altijd geweest: je kan beter te hoog inzetten dan te laag.

PHILIP:
Laat ik het zo zeggen, tot slot: er zijn dingen die je begrijpt... man speelt met modeltreintjes op zolder.. had eigenlijk machinist willen worden.... dat snap je.. man gaat op zijn 50ste opeens in een Maserati rijden: man wil het weer eens doen met een lekker jong blond ding.. dat snap je.. maar nu deze: man hangt zijn hele leven op aan een Franse Viola da Gamba... wat wil zo'n man?... Medelijden?

RALPH:
Nee, zo'n man wil Viola da Gamba spelen.
 
PHILIP:
Ja. Ralph, tot slot van deze inleiding nog één vraagje.. als je viool speelt ben je violist..

RALPH:
Ja..

PHILIP:
Als je violá speelt ben je dan violast?

RALPH:
Nee, gambist.

PHILIP:
Nee, viola-da-Gamba, dus Viola-da-Gambist. Toch?

RALPH:
Nee, gambist of gambaspeler, ook goed.

PHILIP:
Dus niet 'viola-da-gambaspeler'? 
 
RALPH:
Nee 

PHILIP: ( geeft het op)
Okay, bedankt. Fijne voorstelling!

RALPH:
Ja, jij ook. Toi toi toi!

RALPH LACHT. HIJ HEEFT ER OPRECHT PLEZIER IN.

PHILIP KIJKT LICHT GEGENEERD. WAAR IS HIJ IN TERECHT GEKOMEN?

EINDE INTERVIEW. AANVANG “VOORSTELLING IN VOORSTELLING”.

SFEEROVERGANG.

PHILIP IN KLEIN LICHT MET TWEE POPPETJES (MARIN EN DE MEESTER)  DIE OP KLEINE GAMBAATJES SPELEN, WE HOREN (GELUIDSBAND) EEN GAMBA-DUET.

MUZIEK: GELUIDSBAND

RALPH IS AANWEZIG, ONBELICHT, VERDER ACHTEROP HET TONEEL.

DE MUZIEK VAN BAND SPEELT ENIGE TIJD.

PHILIP LAAT DE POPPETJES MEESPELEN.

PHILIP INTRODUCEERT DE POPPEN

PHILIP:
Dames en heren, (pop 1) uw applaus voor een onvergetelijk gambavirtuoos uit de 17e eeuw, Monsieur de Sainte Colombe.

DE 'MEESTER'-POP LIJKT EXACT OP PHILIP, OOK DE KLEDING MATCHT.

PHILIP:
Dames en heren, (pop 2) ook een applaus voor die flamboyante, briljante leerling van Monsieur de Sainte Colombe, Marin Marais!

HET POPPETJE 'MARIN MARAIS' HEEFT EXACT HETZELFDE HAAR EN HEEFT DEZELFDE KLEREN AAN ALS RALPH.

MUZIEK: GELUIDSBAND PLUS LIVE GAMBA

HET LICHT OP RALPH GAAT AAN. HIJ ZET IN MET EEN DERDE, LIVE-PARTIJ.

MUZIEK: 'GAMBATRIO'

MUZIKAAL SLOT VAN HET GAMBA-TRIO

APPLAUS.

RALPH GAAT LIVE VERDER, MET 'VARIATIES OVER LA FOLLIA'

MUZIEK: VARIATIES OVER 'LA FOLLIA'

TWEEDE COUPLET: PHILIP RECITEERT OVER DE MUZIEK EEN GEDICHT.

PHILIP:
Oh fluisterend fossiel, oh dodo der violen,
die liefdevol de lof zingt van voltooid verleden tijd,
fragiel geheel van hout en darm, gebleven in de strijd,
eigenzinnig souvenir, en niet meer om te scholen

Je was de ziel van jouw muziek, vol dolle capriolen,
je danste door de notenbalken, snel en elegant,
in adellijke kringen ging jij vlot van hand tot hand,
maar toen de revolutie kwam, is alles jou ontstolen.

PHILIP: (zingt het nu, op basis melodie La Follia)
Je bleef bestaan, in olieverf, geportretteerd op doeken,
waarop een Franse edelman zijn benen voor jou spreidt,
maar niemand hoort een gamba die in doodse stilte lijdt, 
je raakte zo vergeten dat zelfs niemand jou kwam zoeken.

RALPH NEURIET BIJ HET VOLGENDE COUPLET EEN TWEEDE STEM

PHILIP: (zingt het nu, op melodie La Follia)
Je werd twee eeuwen niet gehoord, alleen genoemd in boeken, 
je bent te jong gestorven, als een Schubert of James Dean,
bevroren schoonheid, door de tijd van nieuwe glans voorzien,
Dat noodlot maakt jou nu uniek, al zal je het vervloeken.

LAATSTE COUPLET: GENEURIED DOOR PHILIP EN RALPH, HOOFDMELODIE PLUS GAMBA.

PHILIP NODIGT HET PUBLIEK UIT MEE TE NEURIËN.

AFSLUITING LA FOLLIA

LICHT OP RALPH DIMT.

MUZIEK

PHILIP:
Wie was Marin Marais? (popje) Marin Marais, onze hoofdpersoon van vanavond, was een Franse Gamba-grootmeester die leefde van 1656 tot 1728. Mateloos populair in hoge kringen, een echte ster in zijn tijd, met alles wat daar bij hoorde. Even virtuoos als arrogant. Het is 1673. Marin Marais is 17 jaar oud en hij is zojuist uit het jongenskoor gegooid omdat hij last heeft van de baard in zijn keel. Maar Marin kan ook aardig gamba spelen, en wil les van Monsieur de Sainte Colombe. Wie was was Monsieur de Sainte Colombe? (popje) Een hele strenge man, die walgde van alle luxe en decadentie aan het Franse hof. Het noodlot helpt de Grote Meester om te ontsnappen aan de muzikale slavernij: zijn geliefde vrouw sterft, en de Grote Meester trekt zich terug op het platteland, om te zorgen voor zijn twee`dochters. En daar meldt zich Marin Marais, met zelf geschreven variaties over La Folia. Hij wil leerling worden. De Meester ziet (popje)er weinig in" " Jij bent geen musicus, jij speelt noten", maar zijn dochter Clementine (popje) valt als een blok voor de mooie Marin, en zorgt dat Marin mag blijven. Marin leert alle kneepjes van het vak, en op een mooie dag gaat hij er vandoor, met medeneming van Clementine, om aan het Franse Hof carrière te gaan maken. De Meester blijft eenzaam en verbitterd achter, maar met Marin gaat het het helemaal toppie. Dames en heren, we zijn aan het Franse Hof, de hele zaal zit vol adellijke pruiken, en daar is onze ster van vanavond, MARIN MARAIS!

RALPH OP ALS MARIN MARAIS, IN ROL DUS.

RALPH SPEELT EEN VIRTUOZE RIEDEL

MUZIEKFRAGMENT

PHILIP:
Als opening van de avond speelt Marin een aantal koddige dansjes, om de sfeer er in te brengen. Ver beneden zijn niveau, maar de Koning wil het zo.

MUZIEK: AANTAL HOFDANSEN, KORTE MONTAGE

PHILIP:
Marin, die duidelijk moeite heeft om wakker te blijven, gooit er een aantal virtuoze variaties over La Follia tussendoor, u weet wel, dezelfde eigen compositie waar hij ooit indruk mee hoopte te maken op zijn oude leermeester.

RALPH  DOET NOG EEN FOLLIAATJE.

MUZIEK

PHILIP:
Maar er is al waardig wat gedronken, en tot ontzetting van Marin Marais haakt het adellijke publiek in, deint gezellig mee op de driekwartsmaat en neuriet hinderlijk het hoofdthema mee.

PHILIP LAAT DE ZAAL INHAKEN EN HET HOOFDTHEMA NOG EENS MEEZINGEN.

PHILIP:
Maar het zal nog erger worden. In de zaal bevindt zich de enigszins beschonken Spaanse diplomaat Philipe Curtisario, hertog van Real Madrid, die op goedkope wijze de adellijke lachers op zijn hand probeert te krijgen.

PHILIP ALS HERTOG

HERTOG:
He, he... he!

RALPH STOPT MET SPELEN

HERTOG:
He, jochie, op wat voor rare strijkgitaar zit jij nou te spelen?

MARIN:
Dat heet een gamba, excellentie.

HERTOG:
Heerlijk. Ik ben dól op gamba's, echt waar, vooral met een knoflooksausje en een wit wijntje erbij (lacht om zichzelf).

RALPH: (geirriteerd)
Gamba komt van 'been', excellentie, Gamba is het italiaanse woord voor been.

HERTOG:
Maar een Gamba is ook een garnaal, dat weet ik zeker.

RALPH:
Gamba betekent been, excellentie een Gamba hoort tussen je benen...

PHILIP:
Oh dus, een gamba is een soort grote garnaal, die tussen je benen zit... (giechelt)

'RALPH':
Nee, excellentie.

PHILIP:
Een grote garnaal die tussen je benen zit en het liefst over zijn buikje wordt geaaid, hoeveel kost zo'n gamba eigenlijk per kilo? (lacht)

RALPH:
Twintigduizend euro, excellentie

PHILIP:
Wat?

RALPH:
Deze Gamba is uit 1705, en kost 20.000 euro per kilo.

PHILIP: 
Nou, dan hoop ik wel dat ie goed blijft buiten de ijskast..   (lacht) en nou even behoorlijke muziek graag, even wat anders dan dat slappe Franse geneuzel..

DE HERTOG ZINGT EEN STUK FLAMBOYANT SPAANS.

MARIN SPEELT MET EEN GEZICHT ALS EEN OORWURM MEE.

ALS DE HERTOG APPLAUS HAALT, LOOPT RALPH DROEF NAAR ACHTEREN,
EN STAART WEEMOEDIG VOOR ZICH UIT.

PHILIP:
En daar is ie dan: de burnout. Marin Marais, die keihard koos voor het geld, de roem en de lekkere wijven is zijn inspiratie kwijt. Marin heeft zijn ware talent verloochend, en hij verlangt terug naar die heerlijke dagen, dat hij les kreeg van zijn fabuleuze leermeester
Monsieur de Sainte Colombe (popje). Maar ja, die wil hem nooit meer zien. Dus wat doet Marin Marais? Marin Marais neemt ontslag bij de Koning, gaat naar het platteland, en kruipt stiekem onder het hutje van de grote meester, in de hoop hem nog één keer te horen spelen. 

RALPH GAAT ONDER DE TAFEL VAN PHILIP LIGGEN, ZONDER GAMBA

PHILIP:
Maar helaas, de Grote Meester speelt niet meer. Zijn ene dochter is hij kwijtgeraakt aan Marin Marais, zijn tweede dochter is stervende. En drie jaar lang ligt Marin Marais iedere dag onder de vloer van het hutje van de Grote Meester en hoort niets. Drie jaar lang.

PHILIP LAAT EEN LANGE STILTE VALLEN, RALPH LIGT DAAR MAAR, TOT HET PUBLIEK GAAT GIECHELEN.

PHILIP:
Dat is best lang, hoor drie jaar.

STILTE

PHILIP:
We hebben toch even de tijd Ralph, ik had nog een paar vragen, is dat goed?

RALPH:
Prima...

PHILIP:
Is dat je eigen haar?

RALPH:
Ja.

PHILIP:
Ik zeg: afscheren en een pruik van laten maken, dan ben je net iets meer Marin Marais.

RALPH:
Ik zal erover denken.

PHILIP:
Fijn..  En nu je hier toch bent.. Marin Marais speelde voor veel geld, in paleizen, en buiten die paleizen heerst onrecht, armoede en onderdrukking. De adel viert feest, terwijl het volk krepeert. En nu wil ik je nergens van beschuldigen, Ralph... ja, drie jaar is best lang.. maar jij zit natuurlijk af en toe voor veel geld te spelen in een oud paleis in St. Petersburg, voor een stinkend rijk maffiapubliek, terwijl buiten de oude vrouwtjes om een een paar roebel en een korst brood bedelen. Zie je nog meer overeenkomsten tussen jouzelf en Marin Marais?......  Ik zal je helpen: Marin schrijft variaties over la Follia, een melodietje met 4 nootjes, het smurfenlied van de barok, en jij op je beurt maakt een gamba-kerst-cd met Dreaming of a White Christmas, is dat nou uit passie, of gewoon voor de goedkope roem en de gemakkelijke poen, en volgend jaar gamba-variaties over Zie Ginds Komt De Stoomboot voor de Intertoys?

RALPH:
Je moet ook aan je inkomen denken. Maar wie ligt er drie jaar onder een schuurtje? Diezelfde Ralph Rousseau! En dat vergeten de mensen dan.

STILTE

MUZIEK: GELUIDSBAND

PHILIP:
Marin, de meester speelt weer!

HET POPJE, 'DE MEESTER', SPEELT GAMBA.

PHILIP:
In dolle vreugde vergeet Marin Marais alles, en springt tevoorschijn.

RALPH STAAT NAAST DE TAFEL

MARIN=RALPH:
Meester, u speelt weer, wat prachtig!

MEESTER: ( totaal uitbarstend)
You bloody cheat! Perfidious exploiter of the working classes! Third rate hitparade artist! How dare you steal my daughter, get the hell out of my house and never come back and you can keep my daughter as well, the slut, I never want to see you again! Damn, damn, triple damn!

RALPH IS ECHT VAN GESCHROKKEN.

PHILIP:
Sorry, when I get very emotional I relapse into English. I've worked as a Shakespeare-actor, you know. (tot Ralph) Gaat het weer een beetje?

MARIN:
Meester, het spijt dat ik de ware kunst verraden heb, maar nu ben ik terug.

MEESTER:
Is dat een pruik?

MARIN:
Nee, dat is mijn eigen haar.

MEESTER:
Dus je hebt toch nog íets van je echte zelf bewaard?

MARIN:
Mijn haar, mijn gamba en mijn passie, Meester, die heb ik ook nog, ergens diep verstopt in mij, roem is hol, rozen verwelken en schepen vergaan, maar de muziek blijft eeuwig bestaan. 

MEESTER:
Kan ik jou nog geloven Marin? Nog geen twee jaar geleden leefde je nog in dromenland, je was alle contact met de werkelijkheid kwijt. Jij beloofde mij een hoofdrol in een prachtige voorstelling, met zes acteurs minimaal, een voorstelling die per luxe touringcar door het hele land zou toeren met in elke schouwburg gaten in de vloer zodat jouw stand-in comfortabel onder het schuurtje zou kunnen liggen. In 2009 jaar zouden we de hele wereld overgaan met een multidisciplinair vocaal-gambistisch internationaal muziekproject, met nog een paar Marokkanen erbij voor de extra subsidie, 100.000 cd's, en de Nobelprijs in de Gambalogie. Daar staan Mini en Maxi, daar staat Bill van Dijk, en daar staat het Ralph Rousseau Mega-Giga-Gamba ensemble, klaar om te spelen voor tienduizend  mensen in een bomvol AHOY... maar nu gaat het opeens weer alleen om de passie en de muziek?

MARIN:
Eh...

MEESTER:
Nee, zeg maar niks meer, jongen, zeg maar niks meer...

PHILIP/MEESTER OMHELST RALPH/MARIN,

MEESTER/PHILIP:
Welcome home buddy, thank god, je hebt jezelf teruggevonden, Marin, en ik vergeef je, ondanks alles..

RALPH LOOPT ONTROERD NAAR ZIJN GAMBA, ACHTEROP, STEMT KORT.

PHILIP:
Marin Marais en zijn Meester kijken elkaar langdurig in de ogen, pakken zonder nog een woord te spreken hun gamba, en laten hun zielen versmelten in een gamba-duet van twee grootmeesters, over de grootste zaken in dit aardse bestaan: het leven, de dood, en de liefde.

MUZIEK: GELUIDSBAND

DE POP VAN DE MEESTER SPEELT OP EEN MINIGAMBAATJE.

RALPH VULT LIVE IN

APPLAUS VOOR RALPH.

DE POPPETJES VAN MEESTER EN MARIN VALLEN ELKAAR IN DE ARMEN, EN HALEN SAMEN APPLAUS

EINDE VOORSTELLING IN VOORSTELLING, BUIGEN

RALPH GAAT VOORAAN , OP EEN ANDERE  PLEK DAN EERST, SPELEN, NEEMT DE CENTRALE PLEK

MUZIEK

PHILIP ZET RUSTIG EEN ENORME HOEVEELHEID 'DOZEN MET CD'S' OP HET PODIUM. (OPVOUWBARE VERHUISDOZEN), EN STALT LOSSE CD'TJES UIT OP TAFEL.

MUZIEK

RALPH GAAT OVER OP 'GREENSLEEVES'

PHILIP HOUDT EEN CD'TJE OMHOOG.

PHILIP (zingt op de wijs van Greensleeves):
Knik eerst de rug, knak de kop terug,
en kraak het buikje vingervlug,
trek aan de staart en het vlees komt vrij,
en daar wat peper bij.
Pel knoflook, snij alvast het groen,
de gamba in de olie doen,
serveer met koreanderblad, oh wat een genot is dat... 

Kook dan de schillen en de staart,
waarvan u de bouillon bewaart,
waarin u langzaam groente gaart,
ja, dames en heren, alle dertien even lekker:
Gambarecepten op eeuwige melodieën uit de schatkamers der Klassieke muziek,
door Philip Curtis en Ralph Rousseau.. 14 euro 95.. met handtekening

MUZIKALE OVERGANG: INSTART BAND MET VIJFDE SYMPHONIE, VOOR UITSLUITEND GAMBA'S, PLUS RALPH LIVE

PHILIP PAKT EEN ANDER CD'TJE.

PHILIP:
De vijfde symphonie van Ludwig van Beethoven door Ralph Rousseau, op 17 gamba's.
dirigent Philip Curtis..... 25.95 inclusief gratis gamba-bouwplaat..

PHILIP DIRIGEERT HET GROTE GAMBA-ORKEST, DOET 'DE DIRIGENT'

ALS EEN HOOGTEPUNT NADERT MOET RALPH STOPPEN OM TE STEMMEN.

DE MUZIEK GAAT DOOR, RALPH STEMT, DE DIRIGENT IS RAZEND, SLAAT HET ORKEST AF, BEENT WEG, KOMT ALS PHILIP WEER TERUG, MET EEN LACH.

RALPH SPEELT EEN VIRTUOZE STARTRIEDEL VOOR (LAATSTE KEER) LA FOLLIA.

RALPH BEGINT LA FOLLIA, VIA MOOIE OVERGANG

PHILIP PAKT EEN ANDER CD'TJE

PHILIP:
De 13 beste Gambasonnetten van Justus van Oel, met Ralph Rousseau, Philip Curtis en meeneurieeënd publiek, onbetaalbaar

DOOR PHILIP GEZONGEN, OP DE BEKENDE TEKST: PUBLIEK NEURIET DE BASISMELODIE. RALPH NEURIET EEN TEGENMELODIE. MUZIKAAL GENIETEN.

PHILIP: (zingt)
Oh fluisterend fossiel, oh dodo der violen,
die liefdevol de lof zingt van voltooid verleden tijd,
fragiel geheel van hout en darm, gebleven in de strijd,
eigenzinnig souvenir, en niet meer om te scholen

Je was de ziel van jouw muziek, vol dolle capriolen,
je danste door de notenbalken, snel en elegant,
in adellijke kringen ging jij vlot van hand tot hand,
maar toen de revolutie kwam, is alles jou ontstolen.
 
Je bleef bestaan, in olieverf, geportretteerd op doeken,
waarop een Franse edelman zijn benen voor jou spreidt,
maar niemand hoort een gamba die in doodse stilte lijdt, 
je raakte zo vergeten dat zelfs niemand jou kwam zoeken.

Je werd twee eeuwen niet gehoord, alleen genoemd in boeken, 
je bent te jong gestorven, als een Schubert of James Dean,
bevroren schoonheid, door de tijd van nieuwe glans voorzien,
Dat noodlot maakt jou nu uniek, al zal je het vervloeken.

MUZIEKBAND: SPEKTACULAIR MULTI-GAMBA SLOT, PLUS PHILIP

////////////////////////////////////

DE THEATERVERSIE, 4-4-2008 ( Blom, Curtis)

RALPH ROUSSEAU MEULENBROEKS- Een obsessieve gambamaniak, een muzikale idiot savant

PHILIP CURTIS - Engels acteur/zanger, in Nederland gevestigd.. Werkt daarnaast als presentator voor de Vara in Nederland. Doet vooral kunstprogramma’s voor de massa. Heeft het presenteren afgekeken van Ivo Niehe!!!!

OP HET TONEEL ZIEN WE: een tafel (de bovenkant zien we net niet).Eronder een fles wijn, 2 glazen, stokbrood en toebehoren.. Een zitje links voor Ralph en een zitje rechts voor Philip.

AANVANG VOORSTELLING:ALS HET PUBLIEK BINNENKOMT SPEELT RALPH 1E NUMMER. STOPT, STEMT DOET 2E NUMMER. PUBLIEK GAAT GELEIDELIJK ZITTEN EN BEGINT TE LUISTEREN. ZAALLICHT GAAT UIT.
. SPOT AAN:MUZIEK  (STUK VAN MARIN 2 A 3 MINUTEN) TEGEN HET EINDE LOOPT PHILIP OP EN GAAT NAAST RALPH STAAN. STAAN.MUZIKALE OVERGANG: GREENSLEEVES. PHILIP ZINGT EEN STUK IN HET ENGELS.

PHILIP INTRODUCEERT ZICH ALS N PERSONAGE A LA IVO NIEHE.LOOPT NAAR VOREN.

PHILIP:  (hier moet Philip even naar kijken en aan werken)
Goede avond dames en heren, welkom in alweer  een nieuwe aflevering van “Kunstkoppen”.
Na een aantal boeiende gesprekken wordt het tijd voor een diepte interview met een gevierd musicus en zijn bijna vergeten instrument. Vanavond hebben wij  wel iemand met een “kunst kop”…
Dames en heren, Ralph Rousseau Meulenbroeks........

RALPH:(Ralph stemt en  praat tussendoor tegen haar, alsof zij een mens is.)
"Gaat toch best goed, hè, schatje?" "Doe ik het goed, zo? "Vind je dit fijn, of wil je iets hoger, of lager? " Harder, zachter?" (etc)

PHILIP:
Ralph, je bent beroemd als..........hoe heet dat eigenlijk?

RALPH:
............

PHILIP: (ontregeld)
Als je viool speelt dan ben je violist

RALPH:
..............

PHILIP:
Als je viola speelt ben je dan violast? Klinkt een beetje alsof je last hebt van viola!
(PHILIP LACHT HARD OM DE FLAUWE GRAP)

RALPH (kwaad)
Gambist.

PHILIP:
Oh, gambist! Een Fránse Viola da Gamba, dus met zeven snaren, in plaats van vijf.....

RALPH:
Soms zes......

PHILIP:
OK. Er zijn in Nederland niet meer dan 5000 mensen die weten wat een Franse Viola da Gamba is, er is al 200 jaar geen muziek meer voor een Viola Da Gamba geschreven.

ONDERTUSSEN WORDT RALPH ZICH BEWUST VAN HET PUBLIEK.HIJ SCHRIKT

RALPH (angstig:op publiek)
Vochtig

PHILIP:
Sorry?

RALPH:
Zij is vochtig.

PHILIP: (speurt in het publiek)
Wie?

'RALPH':
Mensen Adem.......Vochtig. Veel te dichtbij. Die mensen ademen.

PHILIP (lacht. Naar publiek)
Dat mag ik hopen ja..

RALPH:
Daar kunnen haar darmsnaren niet tegen.Dan klinkt ze lelijk!

PHILIP:(naar publiek)
Niet in de richting van de Gamba ademen, alstublieft. Dank u wel.

RALPH: (kijkt omhoog)
Daar zijn overal lampen...

PHILIP:
Ja, Ralph, anders zien ze ons niet...

RALPH:
Maar die lampen zijn veel te heet. Daar gaan de mensen van zweten.

PHILIP:
Ja?

RALPH:
Komt er nog meer vocht in haar darmen, dan zingt ze helemaal niet meer.Ik vraag wel of de lichten uitmogen. ROEPT HARD DE ZAAL IN Mogen de lichten uit?

DE LICHTEN GAAN UIT.

RALPH:
(PAUZE)... Ja, maar nu zie ik niets meer!

PHILIP: (kwaad)
..........................................Licht!!!

DE LICHTEN GAAN WEER AAN.

PHILIP: (energie)
Ralph, jij bent 37.....

RALPH: (schudt haardos)

35......

PHILIP:
Afgestudeerd in de theoretische natuurkunde, plasmafysics. Niet echt een occasionele flirt, maar een echte liefde.....Een oplossing voor de global warming.......

RALPH: (kwaad:stopt)
Dat was er toen nog niet (stemt de viola verder)

PHILIP: (legt  de handen op de snaren)
Natuurkunde, dat is meer voor iets gemakzuchtige flierefluiters zoals Bohr, Einstein, Planck, Maxwell, Newton, Ohm, Watt, Ampère, Volta, je hebt zeg maar de complete kosmos in je handen,............ en je vindt het toch een beetje te beperkt.?

RALPH: (tegen de gamba)
Stil maar schatje. Oom Philip is gewoon in de war....

PHILIP: (staat op)
Vóórr je Viola da Gamba ging spelen, speelde je heavy metal. (naar publiek: heeft een brainwave) That’s what I call an explosieve situation zeg: plasmafysics en heavy metal!!!!
Waterstof, Helium... ?

RALPH:
Sorry?

PHILIP:
Waterstof, Helium, Lithium...?

RALPH:
Beryllium, ...(nog meer namen)

PHILIP:
Ja?

RALPH(luid)
Het Periodiek Systeem...Alle scheikundige elementen.

RALPH KAN HET GESPREK OVERDUIDELIJK NIET WAARDEREN,KIJKT PHILIP FURIEUS AAN NEEMT EEN BESLUIT: HIJ LEGT DE GAMBA DWARS EN ZINGT:
MUZIEK
RALPH KRIJGT GEDURENDE HET EERSTE COUPLET STEEDS MEER PLEZIER IN HET LIED,PHILIP PROBEERT AAN TE HAKEN (de onderstreepte woorden worden door Philip meegedaan)
There’s antimony, arsenic, aluminum, selenium,
And hydrogen and oxygen and nitrogen and rhenium
And nickel, neodymium, neptunium, germanium,
And iron, americium, ruthenium, uranium,
Europium, zirconium, lutetium, vanadium
And lanthanum and osmium and astatine and radium
And gold, protactinium and indium and gallium
And iodine and thorium and thulium and thallium.
There’s yttrium, ytterbium, actinium, rubidium
And boron, gadolinium, niobium, iridium
And strontium and silicon and silver and samarium,
And bismuth, bromine, lithium, beryllium and barium.
PHILIP HEEFT HET RITME EN DOET SUPER GECONCENTREERD MEE TERWIJL RALPH STEEDS VROLIJKER WORDT.
RALPH & PHILIP:
There’s holmium and helium and hafnium and erbium
And phosphorous and francium and fluorine and terbium
And manganese and mercury, molybdinum, magnesium,
Dysprosium and scandium and cerium and cesium
And lead, praseodymium, platinum, plutonium,
Palladium, promethium, potassium, polonium,
And tantalum, technetium, titanium, tellurium,
And cadmium and calcium and chromium and curium.
HIER VERTRAAGT HET STUK DE EERSTE 2 REGELS.DE DERDER REGEL WORDEN DE METALEN OM EN OM DOOR BEIDE UITGEROEPEN(PHILIP EINDIGT).
 There’s sulfur, californium and fermium, berkelium
And also mendelevium, einsteinium and nobelium
And argon, krypton, neon, radon, xenon, zinc and rhodium
PAUZE VAN PHILIP,RALPH MAAKT AF (SNEL)
And chlorine, cobalt, carbon, copper,
Tungsten, tin and sodium.
PHILIP: (buiten adem)
Dat was geen heavy metal.
RALPH: (luid lachend naar het publiek)
...maar wel heavy metals.....

RALPH KRIJGT SLAPPE LACH EN PROBEERT PUBLIEK MEE TE KRIJGEN.

PHILIP: (geagiteerd)
Na de natuurkunde en de heavy metal ging je over op contrabas, je speelde onder andere met het Koninklijk Concertgebouworkest in de Mattheuspassion van Bach: (engels)een mooier werk bestaat toch niet zeker?(?Bij Ralph ontstaat onrust, Philip merkt dat).
Weet je wat, laat het publiek een stukje horen .

RALPH:
Nee, alsjeblieft.....

PHILIP: ( zet muziek op,zacht)
Kom op, be a sport.

RALPH:
Nee......

PHILIP:
Speel nou mee, het hele publiek wil het horen (naar publiek)

RALPH: (angstig)
Nietes......

PHILIP:
Welles,  je bent ongetwijfeld virtuoos. (naar publiek) Shall we ask him one more time ladies and…..?
PHILIP ZET RALPH IN DE HOUDING EN ZEGT:
Mattheus Passion..........Contrabas.

RALPH SPEELT ZIEDEND DE OSTINATOTOON WAARMEE DE MATTHEAUS BEGINT.

PHILIP: ( naar publiek)
 Ja, ja. Waanz..........

RALPH: (onderbreekt Philip luid en streng)
Maat 2..

PHILIP: ( naar publiek)
Wist U d..........

RALPH: (onderbreekt Philip luid en streng)
Maat 4..

PHILIP: ( naar Ralph)
Vind je dit niet..........

RALPH: (onderbreekt Philip luid en streng)
Maat 7a..

PHILIP: ( naar Ralph)
Enzovoort....

RALPH:
Sst! Sst! Wacht even, nu gebeurt ‘t!

ANDERE OSTINATO-TOON. NA EEN AANTAL MATEN KEREN WE WEER TERUG NAAR DE EERSTE TOON. RALPH EN PHILIP VERSTRAKKEN EN HUN GEZICHT BETREKT.

RALPH:
Zo……

RALPH(heel depressief)
En dan móet je dus nog drie uur....

RALPH SPEELT DOOR.

PHILIP:
Nou snap ik waarom je voor de viola da gamba moest kiezen.
LOOPT  AF. ONDERWIJL SPEELT RALPH KREUZ(GEHEEL).DAARNA STUKJE KREUZ HERHALING,PHILIP KOMT OP.
Pech....................
de viola da gamba is praktisch uitgestorven…
HARD GELUID VAN EEN GUILLOTINE,RALPH STOPT.
…vanwege de Franse Revolutie van 1789.

GROTE LICHTWISSELING.

PHILIP: (Philip Bloemendaal imitatie? Ralph speelt marseillaise in mineur vanaf:Overal in het land.)
De Franse Revolutie, van 1789. RALPH ZET MARSEILLAISE IN.IN MINEUROveral in het land werden in geplunderde kastelen Viola’s da Gamba in elkaar getrapt en verbrand in open haarden. De woedende massa wilde niets meer weten van jullie soort, jullie roken naar parfum en verwennerijen, naar uitbuiting en potverteren, jullie hadden vanuit riante paleizen werkeloos toegezien hoe buiten, in de velden en in de pre-industriële sloppen, het volk werd onderdrukt door feodale heersers.Niet meer de tijd voor pedante prinsen, muizige markiezen en bolbuikige baronnen.(RALPH STAAT OP EN MAAKT STANDBEELD)Kunst voor de massa! NU!

RALPH:
Stop!!!!! Waarom kiezen voor de eeuw van de chaos en niet voor de eeuw van verlichting.Waarom de dood van viola en niet de bloei.Waarom Robespierre en niet Marais.

PHILIP:
Robespierre? Revolutionair? De schoorsteenveger van Versaille.......

RALPH:
Non: Le musicien de la chambre du Roi :Marin Marais!!!(VALT UIT ZIJN ROL)1656 tot 1728.(TERUG IN DE PERSIFLAGE)God zij dank  hoefde hij die ellende niet mee te maken.

PHILIP:
(herhaalt geaffecteerd het franse deel)

RALPH:
That’s what I said, you idiot! STEMMEN.

RALPH SPEELT LA FOLLIA.LICHT OP RALPH..EINDE: STUDIOLICHT

PHILIP: (staat tijdens muziek bij lessenaar,luistert)
Weet je wat jouw probleem is?

RALPH:
Gaan we psycholoogje spelen?

PHILIP:
Ik weet het.....
Is het je bekend dat er sinds ongeveer 200 jaar nooit meer iets voor de Viola da Gamba is geschreven?

RALPH:
Nou en?

PHILIP:
Ralph Rousseau, een man alleen met zijn Viola da Gamba... 

RALPH:
We zijn dag en nacht samen, daar komt het wel op neer..pure passie..

PHILIP:
En nu op theatertournee... met Viola aan je zijde...

RALPH:
Heerlijk..

PHILIP: Vorige week vrijdag was je geboekt in Kerkrade

RALPH:
Fantastisch...

PHILIP:
Twee toeschouwers..

RALPH:
Maar iedereen heeft na afloop een cd'tje gekocht... toch een score van 100%.....

PHILIP:
De dag daarop  buurthuis “de Berenkuil” in Vlaardingen.
Niemand, afgelast...

RALPH:
Maar we zijn gewoon gaan spelen..

PHILIP:
In het winkelcentrum...

RALPH:
Honderden mensen in contact gebracht met de Viola, 34 euro opgehaald, is toch fantastisch.....

PHILIP:
De afgelopen dinsdag De Nieuwe Negorije, Meppel. Beschrijf even wat er gebeurde toen jij Viola tevoorschijn haalde en ging spelen...

RALPH:
Ze begonnen met bier te gooien....

PHILIP:
Ja. Vochtig!

RALPH:
Maar evenzogoed wel 150 jongeren die met Marin Marais hebben kennisgemaakt..

PHILIP:
Ja.. 15 seconden... En als de bartender niet snel moppen was gaan tappen, hadden 150 Meppelse jongeren van jouw Gamba een leuk houten bootje gevouwen...

RALPH:
Maar wel voor het eerst sinds 1871.. Heb ik uitgezocht... De laatste Gambist die Meppel bezocht was Joachim Stechelbeiner von Hinterhosen bis Klobstauber.

PHILIP: (zoekt ijverig in zijn aantekeningen. Kijkt naar Ralph)
1871? Da’s ongeveer 82 jaar te laat! Toen waren er alweer barricades in Parijs!

RALPH:(veert op, loopt verontwaardigd op Philip af)
Joachim Stechelbeiner von Hinterhosen bis Klobstauber was een purist visionair en antirevolutionair. Hij bleef de muziek trouw, trok zich niets aan de grillen van zijn tijd.

PHILIP:
Dus een 19e eeuwse Ralph Rousseau Meulenbroeks. Je wil me toch niet vertellen dat elke eeuw zo’n idioot oplevert.........
Wie was dan de idioot van de 18e eeuw? (jaagt Ralph ondertussen naar z’n plek)

RALPH ZET DE FOLLIA IN: KWAAD. VAR.27

PHILIP:
Stomme vraag!.

PHILIP LOOPT AF. LICHT OP RALPH

MUZIEK: LA FOLLIA.(3 Variaties)

MUZIKALE OVERGANG NAAR RECITATIEF
PHILIP KOMT OP:  (ZINGT RECITATIEF 1):
Marin Marais, Mateloos populair, een echte ster in zijn tijd, met alles wat daar maar bij hoorde. Even virtuoos als arrogant. Marin was 17, moest uit het koor uit last van de baard in zijn keel. Hij kon goed gamba spelen, en wilde les van Sainte Colombe. Een hele strenge man, die walgde van de luxe, die walgde van de pracht, die walgde van de luxe en van de pracht en decadentie aan het Franse hof.
STEMMEN ,GESPROKEN:
Het Franse hof? Dames en heren, 1673.PHILIP LOOPT NAAR RALPH,DOET SJAAL OM. We zijn aan het Franse Hof, de hele zaal zit vol adellijke pruiken, en daar is onze ster van vanavond, MARIN MARAIS!

SPOT OP RALPH AAN. RALPH SPEELT EERST ALLEMANDE IN G GROOT.

IN DE ALLEMANDE KOMT PHILIP OP ALS MARQUISE. LICHT VERANDERD,WARME SFEER.
EEN UNDERSCORE (ALLEMANDE) ONDER TEKST.

MARQUIS: (met zwaar aangezet Frans  accent)uitvergroten gruwelijk!
Ai, ik heb ‘n zware , zware leven, migraine toujours!. Moet ik potsierlijke danspasjes leren voor sociale leven, rare dikke pruiken op, zijn veel te warm en te zwaar. Merde! (Marquise wordt zich bewust van de muziek en reageert) C’ést joli ça, qu’est que c’ést?

RALPH: (stopt.kwaad)
Allemande.

PHILIP:Allemande?

RALPH:
that’s what I said, you idiot!

TWEEDE HOFDANS. SARABANDE IN G GROOT. DANSPASJES MARQUIS

MARQUIS: (onder de muziek)
Jij weet, ik moet tevreden houden mijn vrouw, mijn schoonmoeder, mijn maîtresse, ik moet onderdrukken de boeren, ik moet elke jaar verhogen de belastingen. Maar als ik jou hoor, is als zalf voor de ziel.. (vleit neer bij de viola). Ik hoor jou, voel tegen mij aan  jouw trillende lijfje, (staat op) en de migraine is weg!
 
GUILLOTINE OP WEG! .TERUG IN DE STUDIO.RALPH STEMT VIOLA.PHILIP AF:AL OMKLEDEND EN KOMT TERUG.

RALPH:(praat weer tegen viola)
Oh viola, wat heb je weer vochtige darmen.

PHILIP:
Dat heb ik nou ook bij zulke interviews......

RALPH:
Echt waar?

PHILIP:
Wat?

RALPH:
Ik heb namelijk gevoelige darmen, daarom eet ik al tien jaar macrobiotisch.. dat is misschien wel interessant om te vertellen, de macrobiotiek deelt voedsel in op grond van yin en yang..
Oosters He, en tevens pleit de macrobiotiek voor een dieet van 50 % granen, voor matig eten en drinken, en dat uitsluitend bij honger of dorstgevoel, kauw goed, langzaam en langdurig, pas je voeding aan al naar gelang..

PHILIP:
Makes your hair grow, does it....?

RALPH 
Goed eten is heel belangrijk. Pas je voeding aan naar gelang je constitutie, je aard, je conditie en je huidige activiteiten..en bij vermoeidheid drink een kop misosoep of shoyu-bancha..... echt geweldig.. en een energie.. ik heb toch een energie man!

RALPH BARST UIT IN HEFTIGE FOLLIAVARIATIE.SPEELT  TOT HET EINDE.EINDIGT BUITEN ADEM.

 PHILIP:(bestudeert Ralph uitvoerig)
...........................................................Is dat je eigen haar?

RALPH:
HE?

PHILIP:
Not hair, HAAR. IS DAT JE EIGEN HAAR!!!!!

RALPH:
JA NATUURLIJK!!!!

PHILIP:(in het engels)
Waarom niet afscheren en een pruik van laten maken, dan ben je echt Marin Marais.

RALPH:
(Imitatie marin marais)

PHILIP:
Wat is het toch met jou en dat ding: jullie zijn onafscg.... dag en nacht samen... wat verwacht je precies van die relatie... 

RALPH:
Met viola?.. Dat we het goed hebben samen..

PHILIP:
Volle zalen, honderdduizend cd's verkopen, wereldhit, dat soort dingen... Je verwacht nogal wat...

RALPH:
Wereldhit..La FOLLIA.....JA!!!.

RALPH ZET EEN HELE SIMPELE FOLLIA IN.

PHILIP:(tijdens follia)
Was dat een wereldhit in de 17e eeuw? Vier noten,meer niet?Het smurfenlied van de barok?

RALPH STOPT EN STEMT.philip blijft bij tafel. LICHTOVERGANG.

RECITATIEF NO.2
PHILIP: (gesproken als philip bloemendaal) Huize grote Gamba-Meester Saint-Colombe.
(zingt) Het meisje, Clementine, geliefde oudste dochter, Marin schudde zijn haardos (los) en zij werd op slag verliefd, tegen de zin van St. Colombe. En Clementine zorgde dat Marin bij vader mocht studeren. Marin leerde alle kneepjes van het vak.  En op een mooie dag vlucht hij met Clementine. Hij heeft een baan gekregen, de pracht van ’t Franse hof roept, en hij laat zijn meester achter, verbitterd en bedroefd.

PHILIP(philip bloemendaal):
Maar aan het franse hof  is al waardig wat gedronken, en tot ontzetting van Marin Marais haakt het adellijke publiek in, deint gezellig mee op de driekwartsmaat en neuriet hinderlijk het hoofdthema mee.

RALPH ZET FOLIA IN.VARIATIE 22 2 KEER(als Marin gepassioneerd)
Follia.De eeuwenoude Portugese melodie die door vele musici is neergezet

PHILIP AF. OMKLEDING. PHILIP ALS MARQUIS: TOTAAL DRONKEN.

MARQUISE:
He, he... he!

RALPH STOPT MET SPELEN.

MARQUIS:
He, jochie, op wat voor rare strijkgitaar zit jij nou te spelen?

MARIN:
Dat heet een gamba, excellentie.

HERTOG:
Heerlijk. Ik ben dól op gamba's, echt waar, vooral met een knoflooksausje en een wit wijntje erbij (lacht om zichzelf).

MARIN: (geïrriteerd)
Gamba komt van 'been', excellentie, Gamba is het Italiaanse woord voor been.
HERTOG:

HERTOG:
Maar een Gamba is ook een garnaal, dat weet ik zeker.

MARIN:
Gamba betekent been, excellentie een Gamba hoort tussen je benen...

HERTOG:
Oh dus, een gamba is een soort grote garnaal, die tussen je benen zit... (giechelt)

MARIN:
excellentie.....(vraagt aandacht)

HERTOG:
Een grote garnaal die tussen je benen zit en het liefst over zijn buikje wordt geaaid, hoeveel kost zo'n gamba eigenlijk per kilo? (lacht)

MARIN:Twintigduizend livres, excellentie

HERTOG:
 (in namaakfrans)Nou, dan hoop ik wel dat ie goed blijft buiten de ijskast..   (lacht) en nou even behoorlijke muziek graag, even wat anders dan dat geneuzel.. PAKT GARNAAL hapje?

MARIN: SPEELT GREENSLEEVES. PHILIP DRINKT EN IRRITEERT RALPH

HERTOG:
 (zingt op de wijs van Greensleeves):RALPH TOKKELT
Knik eerst de rug, knak : kop terug,
en kraak het buikje vingervlug,
trek aan de staart : het vlees komt vrij,
en doe daar dan wat peper bij.
Pel knoflook, snij alvast het groen,
de gamba in de olie doen,
serveer met koreanderblad,
oh wat een bijzonder genot is dat...

Gambas als voorgerecht,
Gamba’s als hoofdgerecht
Koffie, thee en gambartaart
Waar de gamba je in de ogen staart.
 
RALPH STRIJKT
Kook dan de schillen en de staart,
waarvan u .. bouillon bewaart,
waarin u langzaam groente gaart…
het is het wachten meer dan waard.

STOPT MET SPELEN.LEGT HOOFD OP DE BORST.

Gamba’s als voorgerecht,
Gamba’s als hoofdgerecht,
Koffie, thee en gambataart
Waar de gamba je in de ogen staart.

1 TEL STILTE.DAN:GUILLOTINE.TERUG IN DE STUDIO .PHILIP PAKT GROENE JAS.STEMMEN

PHILIP:
Goed Ralph, de geschiedenis van de onvergetelijke gambavirtuoos sainte Colombe en z’n flamboyante,briljante leerling Marin Marais geven we uitgebreid aandacht.Maar wat bezielt je om de Gamba uit de vergetelheid te houden?

RALPH:
Mijn haar, mijn gamba en mijn passie! Ridder Ralph is klaar voor het grote werk... ik heb eerst even geoefend met kernfusie en de Mattheus-Passion,maar nu ga ik persoonlijk de geschiedenis verdraaien:  heel Nederland aan de Gamba..

PHILIP:
Hoezo je haar, je gamba en je passie.Het Ralph Rousseau Mega-Giga-Gamba ensemble op tournee, klaar om te spelen voor tienduizend  mensen in een bomvol AHOY

RALPH:
Nou ja, mijn filosofie is altijd geweest: je kan beter te hoog inzetten dan te laag.

PHILIP:
Luister, dingen populariseren, daar is geen kunst aan.. de opera is gepopulariseerd, dat is dus de musical geworden, de Vier Jaargetijden ook zo, en dat is dus een pizza geworden, de koets is gepopulariseerd, dat is dus de file geworden,en JIJ wil de gamba populariseren: stekkertje eraan en volume op 11.

RALPH:
IK kan ’t niet helpen:ZIJ willen grote volle zalen, decibels, geen zwakke gamba darmen, maar strakke stalen snaren, hier hoog, daar laag, structuur helder en hard.

PHILIP:
Jij  houdt haar in leven, maar heeft ze wel bestaansrecht?
Man, je bent verliefd op een fossiel.. jij doet het met de dodo onder de violen... Afgedankt, vergeten, verwaarloosd, verlaten, getraumatiseerd, Ralph, dus hoezo tournee?, therapie!...

RALPH:
Schatje, misschien dat jij oom Philip dan kan uitleggen, wat onvoorwaardelijke liefde is...

PHILIP:
Kom maar schatje... overmorgen ontdekt hij de Zuid-Mongoolse panfluit, en weg is 'ie..

RALPH:SAMEN MET VIOLA? (philip neuriet mee?Ralph zet de föhn aan)
Mooi niet! Ik ben Ralph Rousseau Meulenbroeks,ja.. alles moet altijd bijzonder zijn.. haren in de wind... ver boven de wereld... dus ik ontmoet Viola, een depressieve vergeten weduwe met gevoelige darmen, een totaal kansloos geval, maar ik denk: die vrouw ga ik redden... ze heeft al tweehonderd jaar geen wezenlijk contact met de wereld, maar let op, hier komt de Prins op het Witte Paard: schat, het is aan, ik maak van jou een wereldster, platina platen, een tournee van hier tot Tokio, want ik ben De Vingervlugge Verlosser, de Ghandi van Groot-Gambastan.

PHILIP:
Maar Viola wil niet nog een keer eenzaam achterblijven, vol met onverwerkte trauma's, onbekend en onbemind....  think about it, Ralph,..... think about it very carefully!.

LICHTOVERGANG.MUZIEK LA FOLLIA. LANGZAME: 24 EN ?.PHILIP GAAT OMKLEDEN EN HAALT DEJEUNER.ZET KALM DEJEUNER OP.

PHILIP:
“Le déjeuner sur l’herbe”...

PHILIP(philip bloemendaal)
Buiten de paleizen en de kastelen van het Franse Hof heerst bittere armoe, het volk crepeert, maar dat kan de Franse adel niet schelen, en Marin Marais al helemaal niet.

RALPH:
Desalniettemin dacht Marin Marais steeds vaker terug aan zijn oude Meester sainte Colombe, die hij dubbel had verraden.... door zijn dochter te verleiden en door te kiezen voor het grote geld.

PHILIP: (Philip bloemendaal)
En op een dag merkt Marin: het speelt toch niet meer zo lekker als vroeger.....

RALPH:
Dus wat doet Marin Marais? Hij neemt ontslag bij de koning........

PHILIP: (Philip bloemendaal)
Hij vlucht in de drank, en pats, burnout

RALPH GAAT ONDER DE TAFEL VAN PHILIP LIGGEN.

RALPH:
"Jij bent geen musicus, jij speelt alleen noten!"

PHILIP:
Zo zei zijn oude Meester. (recitatief) SPEELT OP Z’N RUG TELEMANN. Marin Marais, die koos voor het geld en de roem en lekkere wijven verlangt naar de dagen, dat hij les kreeg van St. Colombe.
(gesproken) Hij gaat terug bij het huis van de Grote Meester, waar St. Colombe in zijn gambahutje nog steeds iedere dag gamba speelt. Marin Marais in de modder, onder de vloer, kruipt voor zijn Oude Meester, om stiekem bij hem weer inspiratie op te doen.
Maandenlang gaat het goed. De Meester speelt, en Marin Marais tankt bij. Dan wordt het opeens stil.
Er is iets gebroken in de Oude Meester. Zijn overgebleven dochter is doodziek geworden. De angst ook haar te verliezen heeft zijn ziel geknakt, en zijn armen verlamd.
En drie jaar lang ligt Marin iedere dag onder de vloer van het hutje van de Grote Meester en hoort niets. Drie jaar lang.

RALPH(grote optimisme):
.............................Dat is best lang, hoor drie jaar.

LICHTOVERGANG:RALPH TERUG NAAR STOEL.

PHILIP:
Waarom heb je je niet aangepast Viola. Waarom ging je  tweehonderd jaar zitten mokken?

RALPH(IN STILTE)
Het is me allemaal overkómen.. zie mijn leed.. en hou van me... tweehonderd jaar eenzaam zwelgen schatje...

DODOLIED.
SPOT OP RALPH. MUZIKAAL TWEE VARIATIES VAN DE FOLLIA SPOTS OP ALLEBEI.

PHILIP (RECIT, VAR. 1 ARPEGGIO)
Oh fluisterend fossiel, oh dodo der violen,
die liefdevol de lof zingt van voltooid verleden tijd,
fragiel geheel van hout en darm, gebleven in de strijd,
eigenzinnig souvenir, en niet meer om te scholen

(GEZONGEN, VAR 3)
Je was de ziel van jouw muziek, vol dolle capriolen,
je danste door de notenbalken, snel en elegant,
in adellijke kringen ging jij vlot van hand tot hand,
maar toen de revolutie kwam, is alles jou ontstolen.

PHILIP (GEZONGEN, VAR 31)
Je bleef bestaan, in olieverf, geportretteerd op doeken,
waarop een Franse edelman zijn benen voor jou spreidt,
maar niemand hoort een gamba die in doodse stilte lijdt, 
je raakte zo vergeten dat zelfs niemand jou kwam zoeken.

PHILIP (RECIT TREMOLO TWEEKLANKEN)
Je werd twee eeuwen niet gehoord, alleen genoemd in boeken, 
je bent te jong gestorven, als een Schubert of James Dean,
bevroren schoonheid, door de tijd van nieuwe glans voorzien,
Dat noodlot maakt jou nu uniek, al zal je het vervloeken.

LICHTOVERGANG.

PHILIP:
De céllo heeft zich aangepast... cello, cello, cello....RALPH LOOPT AL MOPPEREND NAAR TAFEL PHILIP EN GAAT ZITTEN. ja dat doet pijn hè, maar pijn is goed.. pijn is heel goed...  HIJ heeft het wel handig aangepakt, hij heeft als een koekoeksjong jou uit het nest verdreven. Pin eronder, overgeschakeld van darm op ijzer en hij is nu een lekker stoer ventje in het grote symfonische gebeuren.. had jij ook kunnen doen, maar jij wilde niet.. jij dacht: ik blijf gewoon lekker hangen, in mijn grote, boze gelijk ....

RALPH SPEELT IN STILTE DE VERVELING.
BAND:ST COLOMBES.KORT STUK TOT HIJ ROEPT:

RALPH(luidkeels)
Meester, u speelt weer......!

MEESTER: (SCHRIKT)
Aaagh! It’s you! You bloody cheat! Perfidious exploiter of the working classes! Third rate hit parade artist! How dare you steal my daughter, get the hell out of my house and never come back and you can keep my daughter as well, the slut, I never want to see you again! Damn, damn, damn!

MARIN:
Meester, het spijt me dat ik de ware kunst verraden heb, maar nu ben ik terug.

MEESTER:
Is dat een pruik?

MARIN:
Nee, dat is mijn eigen haar.

MEESTER:
Dus je hebt toch nog íets van je echte zelf bewaard?

MARIN:
Mijn haar, mijn gamba en mijn passie, Meester, die heb ik nog, ergens diep verstopt in mij.

MEESTER:
Kan ik jou nog geloven Marin? Pas geleden  leefde je nog in dromenland, je bent alle contact met de werkelijkheid kwijt.

MARIN:
...........

MEESTER:
Nee, zeg maar niks meer, jongen, zeg maar niks meer...

PHILIP:
Marin Marais en zijn Meester kijken elkaar langdurig in de ogen, pakken zonder nog een woord te spreken hun gamba, en laten hun zielen versmelten....

BEIDEN LOPEN NAAR STOELEN.PHILIP’S STOEL IS VAN HET PUBLIEK AFGEWEND.

RALPH:
....in een gambaduet van twee grootmeesters, over de grootste zaken in dit aardse bestaan: het leven, de dood, en de liefde.

DUET.(BAND:ST COLOMBES OPNIEUW EN GEHEEL).BEIDEN ZITTEN IN EEN POSE.PHILIP IMITEERT FYSIEK HET SPEL VAN RALPH.LAATSE COUPLET ONTSTAAT ER CONTACT.

PHILIP: (MICHAEL CAINE IMITATIE)
I know what you’re problem is.

RALPH:
Wat dan?

PHILIP
You’re obsessed!

LICHTOVERGANG:PHILIP DRAAIT OM

PHILIP: (MICHAEL CAINE IMITATIE, IN HET ENGELS DUS)
Ralph, het is je bekend dat er sinds ongeveer 200 jaar nooit meer iets voor de Viola da Gamba is geschreven?

RALPH:
Correct, de viola da gamba ,technisch gesproken,vrijwel uitgestorven, je weet waarom. Maar dat heeft natuurlijk één enorm voordeel.

PHILIP:
En dat voordeel ís?

RALPH:
Vrijwel alle muziek van na 1796 is nog nooit op een gamba gespeeld. Wat je ook doet, je bent altijd de eerste.. Bijvoorbeeld:

RALPH ZET 'I'M DREAMING OF A WHITE CHRISTMAS' IN.

PHILIP ONTSPANT.OP EEN GEGEVEN MOMENT IS HIJ HET ZAT EN SPRINGT OP.

PHILIP: Oh Ralph come on, dat is kitsch. Als we zo doorgaan moeten we volgend jaar Zie Ginds komt de Stoomboot en voor het Kruidvat maken. “How sour sweet music is, when time is broke and no proportion kept!” Waar is de Kunst? Waar is de Passie? “If music be the food of love, play on.”

RALPH:
Kunst? Marin, Purcell, Telemann: dat is Kunst!En Kitsch. Vindt je dit ook kitsch?
(zet Hard Days Night van de beatles in)

PHILIP: (begint met de Peter Sellars declamatie van het nummer.Het begint serieus,Ralph begint te improviseren:is het er niet mee eens.)
It has been a hard day’s night, I have been working like a dog!
It has been a hard day’s night, I should be sleeping like a log.
But when I get home to you, I find the things that you do…
BLOODY INFURIATING!
(Philip stormt woedend op Ralph af en eindigt tekst. Na zijn uitbarsting stort Philip neer en raakt Ralph depressief en zegt:)

RALPH (STEMT): (NAAR VIOLA) “If music be the food of love, play on.”

RALPH ZET UN JOUR,UN ENFANT IN.PHILIP KRUIPT LANGZAAM NAAR DE VIOLA TOE.DAAR AANGEKOMEN BEGINT HET LIED.BIJNA FLUISTEREND TOT VIRTUOOS.

Oh viola, ik hou van jou
Jij bent zo gevoelig
Als je ziet ik blijf je trouw
Als was je leven nog zo woelig (moeilijk).
Men kan je strelen
Zachtjes met je spelen
Een grommend diertje zijn
Als wij onze liefde delen.

NA EINDE VAN HET LIED BLIJVEN BEIDE STAAN RALPH TIKT MET DE STOK PHILIP AAN.

RALPH;
Ik weet wat je probleem is.

PHILIP:
Wat?

RALPH:
Je bent verliefd.

PHILIP:
Ik?

RALPH:
Op  viola. (PHILIP zoekt toenadering met viola) Maar ze is voor mij!
Maar ze heeft zusjes....

PHILIP:
Echt waar?

RALPH:
Een heel orkest potdomme.Ze spelen altijd samen. Je hebt ze voor ’t uitkiezen!

RALPH GAAT MET PHILIP NAAR HET VOORTONEEL. ZE STAREN BEIDEN IN HET PUBLIEK. (CHRISTUS/SATAN: FAUST/MEFISTOFELES) ONTSTAAT PASSIE IN DE GEZICHTEN.ZE ZETTEN SAMEN -ACOUSTISCH –DE EERSTE NOTEN VAN DE 5E VAN BEETHOVEN IN.BAND START.BEIDEN SCANDEREN STEEDS LUIDER HET THEMA VAN DE MUZIEK: BEIDEN NAAR HET PUBLIEK.PHILIP WORDT STEEDS HEFTIGER.BAND STOPT.PHILIP BLIJFT LUID ZINGEN EN DIRIGEREN.RALPH HAAKT AF EN LOOPT NAAR HET ZIJTONEEL.

PHILIP:(heftig roepend en dirigerend)
Dames en Heren, de vijfde symfonie van Ludwig von Beethoven, een spektakel met 88…

RALPH:
18!!!!

PHILIP:
…vochtige Gamba’s. Gedirigeerd door Philip……..

RALPH(is inmiddels weer naar voren gekomen met een CD en gaat voor Philip staan)
PHILIP STAAT ACHTER RALPH EN GEBRUIKT DE HANDEN – ALS EEN POPPENSPELER- OM TOENADERING TOT DE VIOLA TE MAKEN.
25,95 inclusief gambabouwplaat.Mag ik U verder attenderen op de prachtige Cd (titel) die de Nobelprijs in de Gambalogie heeft gekregen.

START PURCELL OP BAND.

RALPH:(gaat in extase verder)
ja, dames en heren, alle dertien even lekker:
Gambarecepten op eeuwige melodieën uit de schatkamers der Klassieke muziek,
door Philip Curtis en Ralph Rousseau.. 14 euro 95.. met handtekening

BLACK OUT.MUZIEK SPEELT DOOR.APPLAUS.LICHT.